Öğrencinizin Okuyacağı Kitabı Seçmesine Nasıl Yardım Edebilirsiniz?



Öğrencinizin Okuyacağı Kitabı Seçmesine Nasıl Yardım Edebilirsiniz?

Bir zamanlar lisede Ýngilizce öðretmenliði yaparken, benim için bir çocuðun "doðru" kitabý bulmasýný saðlamaktan daha güzel bir duygu yoktu. Gerçekten. Tam anlamýyla sahiplenerek bir þeyler yazdýklarýnda ve bu yazýdan (þiirden ya da mektuptan) gurur duyduklarýnda hissettiklerim de buna yakýndý.

Öðretmenler olarak, öðrencilerimizin yaþý kaç olursa olsun, çocuklarýn okumayý ve yazmayý sevmesine hatta aþýk olmasýna her gün katkýda bulunuyoruz. Bu iki þey yaþamýmýzý sadece akademik anlamda deðil, ayný zamanda kiþisel olarak da zenginleþtirir: Okumak dünyayý anlamamýzý saðlar. Yazmaksa ayný dünyanýn içinde sesimiz olur.

Daha net olmak gerekirse, bana göre doðru kitabýn tanýmý þudur: Bir öðrenci artýk okumak için öðrenmiyor ama öðrenmek için okuyorsa doðru kitaba ulaþmýþ demektir. Öðrencilerim eðlence, heyecan ve macera yaþamak için pek çok "seri kitap" okudu. Þimdi artýk ergenlikten çýkmaya baþlýyorlar ve bu geliþim döneminde dünyayý anlamayý aramaya baþladýlar.

Bir kez bulunduðunda doðru kitabýn onlar üzerinde, özellikle hayatý anlamaya yönelik oluþmaya baþlayan algýlarýnda derin etkileri olur. Bu algý genellikle trajik ama umut doludur, empatiyi teþvik eder ve insan olma deneyiminin evrenselliðini taþýr. Franz Kafka'nýn ünlü deyiþi gelir akýllara: "Bir kitap içimizdeki donmuþ denize inen balta olmalýdýr." Benim için bu balta Hemingway'in Silahlara Veda kitabý olmuþtu. O zaman 15 yaþýndaydým.

Ne Okuyacaðýmý Bilmiyorum!

Belki de onlarýn hayat deðiþtiren kitabý bulmalarýna yardým etme konusunda bir arayýþta deðilsiniz ya da belki de sadece eðlenecek bir kitap arayan küçük çocuklarla çalýþýyorsunuz. Her durumda sebep ne olursa olsun; eðer öðrenciler sýnýfta, okulda ya da halk kütüphanesinde bir kitap arýyorlarsa, iþte kitap seçimleri konusunda onlarý desteklerken aklýnýzda tutmanýz gereken birkaç küçük öneri:

Öneri #1: Öðrencinizi tanýmaya çalýþýn. Bir öðrencinin altyapýsý, sevdiði ve ilgi duyduðu þeyler ve þimdiye kadar neler okuduðu hakkýnda ne kadar çok þey bilirsem, iyi kitap seçimlerine doðru yönlendirme konusunda ona o kadar fazla yardýmcý olabilirim. Araþtýrmalar, bir kitap seçerken öðrencilerin rehberliðe ihtiyaç duyduklarýný söylüyor. Bu yüzden, elbette öðrencilerin seçmesine izin verin, ama üç ya da dört kitap seçip incelemeleri ve karar vermeleri için onlara önermeniz de tavsiye edilen bir yaklaþým.

Öneri #2: Denemeyi teþvik edin. Bir kitabý denemeden ondan nefret edemezsiniz. Bu yüzden onlarý bir þeyi önce denemek konusunda teþvik edin. Geçmiþte sadece fantastik kitaplar okumuþ olabilir, ama bir biyografiye ya da bir polisiye serisine göz atmasýný da önerebilirisiniz. Kendi kitap seçimlerinizdeki tür deðiþikliði yapma hikayenizi paylaþýn. Hatta daha iyisi, bir öðrencinin her zamanki kitap türünün dýþýna çýkýp çok sevdiði bir kitabý bulma hikayesi anlatýn.

Tip #3: Kitapla tanýþtýrýn. Öðrencileri okul ya da yerel halk kütüphanesine götürebilir ve ikili gruplar halinde oynayabilecekleri bir oyun yaratabilirsiniz. Örneðin þöyle bir arama yapmalarýný isteyebilirsiniz: "Yazar Walter Dean Myers'ten bir kitap bulun. Kitabýn baþlýðýný yazýn."

Halk ya da okul kütüphanesi (hatta sadece bir sýnýf kütüphanesi bile) bir öðrenciyi kolaylýkla yorabilir. Bu yüzden sýnýfýn önünde göstereceðiniz beþ ya da altý kitapla onlarý özendirmeye çalýþmanýn, yüzlerce kitapla dolu raflardan gözü korkanlara büyük faydasý olacaktýr. Ve unutmayýn, öðrenciler öneriler duymak ister.

Burada "Kitap Konuþmalarý" devreye girebilir. Sýnýfta gösterilen kitaplardan birini daha önceden okumuþ bir öðrenciyi, kitabýn muhteþemliði hakkýnda biraz reklam yapmasý için davet edin. Ýlgilerini çekecek ilginç gerçekleri kullanarak yazar hakkýnda konuþabilirsiniz. Ayrýca kitabýn ilk paragrafýný sesli okumak ya da ortalardan heyecanlý bir bölümü de okuyabilirsiniz.

Öneri #4: Kitabý yarýda býrakma izni verin. Bunu biz de yetiþkinler olarak yapýyoruz, o halde neden çocuklarý da ayný þeyi yapmaya davet etmiyoruz ki? Bir kitap önerdiðimde ve bir öðrenci ondan hoþlanmadýðýnda, o öðrencinin asla beni hayal kýrýklýðýna uðratýyormuþ gibi hissetmesini istemem. Eðer öðrenciler bir kitabý bir saat ya da bir hafta okuduktan sonra yarýda býrakma haklarý olduðunu bilirlerse, yeni kitaplar denemeye daha meyilli olurlar.

Öneri #5: Kitaplara bakmalarý için zaman verin. Yine yetiþkinler olarak doðru kitabý bulmamýzýn ne çok zaman aldýðýný düþünün. Öðrencilere kitabýn sayfalarýný karýþtýrmak, arka kapaklarýný okumak, üzerinde düþünmek ve sonra fikrini deðiþtirmek ve aramaya tekrar baþlamak için zaman vermek zorundayýz. Müze muamelesi gören öyle çok sýnýf kütüphanesi gördüm ki þaþýrýrsýnýz: Bak ama dokunma. Dersi erken bitirin, seçilmiþ kitaplarý daðýtýn (belki de en ilginç olanlarý) ya da masalarýn ve sýralarýn üzerine kitaplarý türlerine göre ayýrýn ve býrakýn istediklerini alsýnlar.

Öðrencilere okumalarý için zaman yaratmak da çok önemlidir. "Ders sýrasýnda mý?" dediðinizi duyar gibiyim. Biliyorum, bu yoðun müfredat çaðýnda zaman bulmak çok zor gibi görünebilir, ama bu zamaný yaratmak zorundayýz. Okuma dersi araþtýrmacýsý ve yazar Kylene Beers'ýn sözleriyle son noktayý koymak gerekirse, okuma ilgisini uyandýrmanýn ve okuma becerisini geliþtirmenin tek ve en iyi yolu okumaktýr.

 

alýntý